Hare Majesteit wenste geen joodse vluchtelingen in de buurt van haar zomerverblijf.

Begin maart 1939 had de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken H. van Boeyen na veel overleg gekozen voor een centraal vluchtelingenkamp op de Veluwe voor de uit Duitsland afkomstige joodse vluchtelingen. Het kamp zou gebouwd gaan worden op het Elspeterveld (gemeente Ermelo).

01

Maar dat stuitte op onoverkomelijke bezwaren van koningin Wilhelmina. In de brief d.d. 14 maart 1939 aan minister Van Boeyen staat “dat Hoogst derzelve bepaald betreurt, dat de keus van een plaats voor het vluchtelingenkamp zó dicht bij het zomerverblijf van Hare Majesteit gelegen is en dat het Hoogst derzelve aangenamer ware geweest indien dat terrein, eenmaal de keus op de Veluwe gevallen zijnde, veel verder van Het Loo had gelegen”.
Voor een goed begrip: de plek op het Elspeterveld, waar het kamp zou komen, lag ruim 12 kilometer van Het Loo. En beide oorden waren ook nog eens van elkaar gescheiden door dichte bossen.

Daarna werd naarstig gezocht naar een nieuwe plaats. Gekozen werd toen voor het Drentse Westerbork. Op 22 maart schreef Van Boeyen een brief aan de Wilhelmina, waarin hij haar meedeelde “dat in verband met de wensen van Hoogst derzelve is afgezien van het aanvankelijke voornemen der Regering”. Tevens werd haar meegedeeld dat het kamp in Westerbork zou komen.

02

03

04

Op 9 oktober 1939 betrokken de eerste Duitse joden het kamp Westerbork, waarna het op 1 juli 1942 door de Duitse bezetter werd overgenomen om te functioneren als doorgangskamp voor alle in ons land aanwezige joden.

De Amsterdamse hoogleraar prof. mr. I Kisch zou later in het tijdschrift ‘Studia Rosenthaliana’ onder andere schrijven: “Van enig gevoel van medeleven van koningin Wilhelmina met de Joodse vluchtelingen, en van enige wens om hun leed te lenigen, is nimmer ook maar iets doorgedrongen. En zo moet ik dan spreken van de Hoge Afwezige. In de zaak der vluchtelingen heeft zij het hart niet op de rechte plaats gedragen”, aldus prof. Kisch in juli 1969.

05

06

Zie ook: Deportaties naar Westerbork moesten doorgaan van de Nederlandse ballingenregering.

Gerard

Advertisements