Over de film Titanic: Een “fout” dat geen fout was.

In de film ‘Titanic’ (1997) wordt het commando ‘Hard-a-starboard’ (hard stuurboord) naar de roerganger geroepen, die daarna het roer hard bakboord draait. Zie video op 0:12:

 

Filmregisseur James Cameron kreeg vanwege deze “fout” veel negatieve reacties, maar in 1912 was het een juist commando en een juiste actie van de roerganger. Roer-commando’s waren indertijd helmstok-commando’s, zoals die vroeger op 17de eeuwse zeilschepen met uitsluitend een helmstok werden gegeven. Als een helmstok naar stuurboord wordt geduwd, beweegt het het schip door de stand van het roerblad naar bakboord.

Helmstok

Bij het helmstok-commando ‘hard stuurboord’ moest de roerganger van de Titanic het stuurwiel dus naar bakboord draaien om te trachten de ijsberg aan stuurboord te ontwijken.

Overigens waren helmstok-commando’s in het verleden ook bij onze koopvaardij en Koninklijke Marine in gebruik.

1892Roercommando

Pas met de Solas-conventie van 1929 (ingegaan 1933) is voor alle landen bepaald dat met een roer-commando voortaan de richting van het schip bedoeld wordt en niet de stand van de helmstok. Het valt de regisseur van de film te prijzen dat hij nog het authentieke helmstok-commando van 1912 in zijn film heeft toegepast.

Overigens was in Nederland het helmstok-commando al in 1905 afgeschaft, wat nog tot grote verwarring heeft geleid. Ook in de Tweede Kamer:

Roer-Commando

Gerard