Tagarchief: Nederlandse cultuur

De mythe van onze ‘joods-christelijke cultuur’.

Volgens velen is de Nederlandse cultuur gefundeerd op een joods-christelijke traditie. Hoe vaak hoor je dat niet zeggen, maar het is een feit dat het woordje ‘joods’ er (als schuldgevoel) pas na de Tweede Wereldoorlog aan het woord ‘christelijk’ is toegevoegd, of zoals de oud-journalist/auteur Carel Brendel in zijn boek schrijft: “De joods-christelijke cultuur is een constructie van na 1945. Voor die tijd hadden cultuurhistorici het alleen over het christelijke Avondland. Als goedmakertje voor de massamoord op miljoenen Europese joden kreeg de christelijke cultuur een joods voorvoegsel. De samenvoeging heeft iets hypocriets, want bijna tweeduizend jaar lang vormde het vervolgen van joden een vast onderdeel van deze christelijke cultuur.” En in zijn rubriek in het dagblad Trouw schreef Willem Breedveld: “Pas na de Tweede Wereldoorlog ontdekte het christendom zijn joodse wortels en ging, ’bij wijze van goedmakertje’ over onze joods-christelijke cultuur spreken.” De Nijmeegse hoogleraar Peter Raedts sprak, in gelijke trant, van ’een doekje voor het bloeden’ . Raedts: “De term joods-christelijke traditie, of beschaving, is typisch een begrip van na de Tweede Wereldoorlog. Voor de oorlog werd er gewoon over christelijke traditie gesproken. Die nieuwe term was vooral bedoeld om het gemeenschappelijke in de joodse en christelijke tradities te benadrukken. Maar de term wil ook vooral duidelijk maken dat de vijandschap tussen joden en christenen fout was: dat een gruwelijk misverstand de Europese cultuur beheerst heeft, en dat die tot Auschwitz heeft geleid. Het was natuurlijk heel goed en sympathiek om met die term de vijandschap te willen veroordelen. Maar als je onvriendelijk wilt zijn, kun je ook zeggen dat het een doekje voor het bloeden is.” En de Joodse columniste Anet Bleich ging zelfs zover de toevoeging ’joods’ een overbodig en ’hypocriet toevoegsel’ te noemen. Saillant detail is dat volgens de toenmalige minister Ella Vogelaar (Wonen, Wijken en Integratie) ook het woord ‘islamitisch’ eraan toegevoegd kan worden omdat volgens haar de islamitische cultuur zich dusdanig diepgaand in de Nederlandse samenleving heeft genesteld dat gesproken kan worden van een land dat uitgaat van een ‘joods-christelijke-islamitische traditie’. Ja, zo kunnen we nog wel even doorgaan. Later we het dus maar gewoon houden zoals het altijd al is geweest, namelijk dat de Nederlandse cultuur gefundeerd is op de traditie van het christelijke Avondland, of nog beter, dat de Nederlandse cultuur haar oorsprong vindt in de christelijke traditie, aangevuld met het humanisme en de Verlichting.

Gerard

JoodsChristelijk